Marie Rietberg vertelt, De kilt

op 1 augustus 2012

In oktober 1945 kregen we na een tijd ter bescherming in de Struiswijkgevangenis te hebben gezeten via het Rode Kruis, een huis toegewezen aan de Tosariweg in Jakarta. Alleen de voor-en achterdeur konden afgesloten worden… De tussendeuren waren door de bezetters vernield. Er was geen leidingwater en het putwater was verontreinigd door de Japanse bezetters. Iedere middag konden we bij een watertankwagen water ophalen. Die wagen stond aan de overkant van ons huis, bij het hek van de Ambassadeur van Groot-Brittannië.

Elke keer als ik water moest halen kwam een Tommy, een soldaat van het Britse leger, die daar de wacht moest houden naar mij toe voor een praatje. Vader had een hekel aan alles wat Brits was. Zodra John, zo heette hij, naar mij toe liep werd ik naar binnen geroepen. Op een middag trok John zijn stoute schoenen aan, ging naar mijn vader toe en hij vroeg of ik de zaterdag daarop met hem mee mocht naar een feest dat door de Britse Ambassadeur voor de Britse manschappen gehouden zou worden. Mijn vader, die de Boerenoorlog had meegemaakt, en door de lafhartige wijze waarop Paul Kruger gedwongen was Transvaal aan Groot Britanië af te staan, geen Engelsman kon zien, laat staan vertrouwen, zei: “Hoe durf je mijn dochter mee te vragen? ” Lafaards, die jullie zijn, om vrouwen en kinderen als schild te gebruiken om het rijke Zuid Afrika in bezit te krijgen. En dat taaltje van jullie vind ik maar niets. Jullie schrijven street bedoelen straat en spreken het uit als striet. Waag het niet terug te komen. John droop af als een geslagen hond met zijn staart tussen zijn benen. Maar de zaterdagmiddag daarop stopte een jeep bestuurd door een Tambi voor ons huis. John in Schotse klederdracht stapte uit, liep naar het terras waar vader zat. Hij had de moed nog niet opgegeven en wilde alsnog mij meenemen naar het feest. Maar tante Mien, de jongere zuster van moeder liep naar hem toe, greep naar zijn kilt en zei in het Nederlands: “Kom John, laat eens kijken, hebben jullie Schotten echt niets aan onder jullie kilt? “ John schrok hevig, draaide zich om, rende terug naar de jeep, klom erin en…….

John heeft zich nooit meer laten zien.

Michel van RuyvenMarie Rietberg vertelt, De kilt